محمدرضا جبارى
422
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
اينرو ، ملاك ما براى معرفى افراد به عنوان باب ، در فصل حاضر ، فقدان دليل بر نفى بابيت فرد ( به معنى خاص ) است ؛ چرا كه غلبه استعمال در اين واژه ، در همان معناى خاص و مورد نظر در اين پژوهش است . در ادامه ، به دنبال معرفى فهرست بابها ، فهرستى از اسامى وكلاى ائمه عليهم السّلام در طول دوران فعاليت سازمان وكالت نيز عرضه خواهد شد . حاصل بررسى مفصلى كه در مجموعهاى از منابع رجالى ، حديثى و تاريخى كهن شيعى انجام شد ، مجموعهاى متشكل از اسامى و مشخصات دهها تن از وكلاى ائمهى هدى عليهم السّلام است كه به نظر مىرسد تاكنون در هيچ پژوهشى چنين مجموعهاى فراهم نشده است . در اين بررسى ، سعى ما بر استقصاى كامل و استخراج اسامى تمامى كسانى است كه در دوران فعاليت سازمان وكالت به عنوان وكيل ائمه عليهم السّلام ايفاى نقش مىكردهاند و وكالت آنان احراز شده است . البته تعدادى ديگر نيز به عنوان افراد محتمل الوكالة مطرح هستند كه چون دليل قطعى بر وكالت ايشان يافت نشد ، به نام آنان اشارهاى نشده است . معرفى وكلا نيز همچون بابها ، در دو قسمت انجام مىپذيرد . نخست ، فهرستى از اسامى وكلا را به ترتيب وكالتشان براى ائمه عليهم السّلام از امام صادق عليه السّلام تا امام عصر عجل الله تعالى فرجه خواهيم آورد . در اين قسمت ، با توجه به اين كه برخى از وكلا براى دو يا چند امام به انجام وظيفه وكالت مشغول بودهاند ، گاه نام وكلا تكرار خواهد شد . در قسمت بعد ، پس از معرفى شخصيت و فعاليتهاى بابها ، به ترتيب اهميت وكلا و نيز ترتيب زمانى فعاليتشان ، شرحى مختصر از شخصيت و فعاليت آنان ، به ويژه فعاليتهاى مرتبط با كار سازمان وكالت را ارايه خواهيم كرد . اميد آن داريم كه مجموعه مباحث اين فصل ، گامى مفيد در رفع خلأ مربوط به شناسايى بابها و وكلاى معصومين عليهم السّلام در منابع و مطالعات مربوط به تاريخ ائمه عليهم السّلام محسوب شود . 7 . 1 . فهرست بابهاى معصومين عليهم السّلام ، از پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و آله و سلم تا امام عصر عليه السّلام چنانكه گفته شد ، برخى از منابع شيعى و معدودى از منابع اهل سنّت به معرفى بابهاى معصومين عليهم السّلام پرداختهاند . در اينجا تنها به نقل گفته هر يك از اين منابع در اين باره مىپردازيم :